Jak odnowić i zabezpieczyć przed korozją stare rynny stalowe

Rynny i rury spustowe ze stali ocynkowanej służą zwykle kilkadziesiąt lat, ale tylko wtedy, gdy ich powłoka pozostaje nienaruszona. Z czasem cynk się wyciera, pojawiają się rdzawe plamy, a w miejscach, gdzie zalega woda i liście, blacha zaczyna przerdzewiewać. Odnowienie rynien jest tańsze niż wymiana, ale ma sens tylko na wczesnym etapie korozji. Warto więc najpierw ocenić stan orynnowania, a dopiero potem zdecydować o zakresie prac.

• Dowiesz się, jak ocenić, czy rynny nadają się do renowacji.
• Poznasz etapy czyszczenia i przygotowania powierzchni.
• Sprawdzisz, jakie farby i uszczelniacze stosować na blachę ocynkowaną.
• Zobaczysz, kiedy renowacja traci sens i lepiej wymienić rynny.

Ocena stanu rynien

Przegląd najlepiej zrobić w suchy dzień, z bezpiecznej drabiny lub rusztowania. Trzeba obejrzeć rynny od środka i od spodu oraz rury spustowe na całej długości. Pomocne jest też obserwowanie rynien podczas deszczu, bo wtedy widać przecieki i miejsca przelewania.

Objaw	Co oznacza	Co robić
Matowa, szara powierzchnia, pojedyncze rdzawe kropki	Cynk częściowo zużyty, korozja powierzchniowa	Renowacja z malowaniem
Rdzawe zacieki i łuszcząca się stara farba	Korozja postępuje pod powłoką	Dokładne czyszczenie do zdrowej blachy, malowanie
Przecieki na łączeniach i narożnikach	Zużyte uszczelnienie lub skorodowane krawędzie	Uszczelnienie lub wymiana pojedynczych elementów
Dziury, przerdzewiałe dno, wygięcia	Zaawansowana korozja	Wymiana odcinków lub całego systemu

Warto też sprawdzić haki. Skorodowane lub wygięte haki powodują, że rynna traci spadek, a woda zalega w jednym miejscu i przyspiesza korozję.

Czyszczenie i przygotowanie powierzchni

Trwałość renowacji zależy przede wszystkim od przygotowania podłoża. Farba położona na brud, luźną rdzę czy tłustą powłokę odpadnie po jednym sezonie.

1. Usuń liście, mech i osad z rynien i rur spustowych. Przepłucz je wodą i sprawdź drożność.
2. Usuń luźną rdzę i łuszczącą się farbę szczotką drucianą lub papierem ściernym. Nie szlifuj zdrowej powłoki cynkowej do gołej stali.
3. Odtłuść powierzchnię środkiem przeznaczonym do blach ocynkowanych. Nowy cynk ma na powierzchni warstwę, do której farba słabo przylega.
4. Spłucz czystą wodą i pozostaw do całkowitego wyschnięcia.
5. Miejsca z rdzą zabezpiecz podkładem antykorozyjnym przeznaczonym do stali ocynkowanej.

Uszczelnianie i malowanie

Przed malowaniem uszczelnij przeciekające łączenia. Do rynien stalowych stosuje się uszczelniacze dekarskie przeznaczone do blach, elastyczne i odporne na UV. Większe ubytki można zakleić od środka taśmą bitumiczną lub łatą z blachy, ale to rozwiązanie tymczasowe.

Do malowania wybiera się farby przeznaczone do blachy ocynkowanej, najczęściej na bazie żywic akrylowych lub poliuretanowych. Ważne zasady:

• malowanie w temperaturze powyżej 10 st. C, przy suchej pogodzie i bez silnego słońca,
• dwie cienkie warstwy zamiast jednej grubej,
• dokładne pokrycie wnętrza rynny, bo tam zalega woda,
• pomalowanie także haków, obejm i kolan rur spustowych.

Kolor farby warto dobrać do dachu lub stolarki okiennej. Jaśniejsze odcienie mniej nagrzewają się w słońcu, co ogranicza naprężenia na łączeniach. Nie należy malować rynien farbą do drewna ani zwykłą farbą olejną, bo ta słabo trzyma się cynku i szybko się łuszczy. Po renowacji warto zamontować siatki lub kosze na liście, które ograniczą zaleganie mokrego osadu. O przyczynach zatykania się orynnowania piszemy w tekście o tym, jakie są przyczyny częstego zatykania się rynien.

Rury spustowe, kolana i obejmy

Rury spustowe korodują najczęściej od środka, w miejscach, gdzie zalega mokry osad z liści, oraz na dole, przy wylocie. Ich stan najłatwiej ocenić po zdjęciu dolnego kolana. Jeśli ścianka jest cienka i miękka, rurę trzeba wymienić, bo malowanie z zewnątrz nie zatrzyma korozji wewnątrz. Obejmy przykręcone do ściany warto sprawdzić pod kątem luzów, a pęknięte kołki wymienić. Przy renowacji dobrym pomysłem jest dołożenie czyszczaka rewizyjnego w dolnej części rury, który pozwala usunąć zanieczyszczenia bez demontażu. Rynny stalowe powlekane fabrycznie, na przykład w kolorze dachu, maluje się farbą w tym samym odcieniu, a przy częściowej wymianie dobiera się elementy tego samego systemu.

Kiedy lepiej wymienić rynny

Renowacja traci sens, gdy blacha jest przerdzewiała na wylot w kilku miejscach, rynny mają wgniecenia, a haki trzeba wymienić na całej długości. W takim przypadku koszt materiałów i pracy zbliża się do kosztu nowego systemu, a efekt jest krótkotrwały. Wymiana jest też dobrym momentem na poprawienie przekroju rynien i liczby rur spustowych, jeśli stary system przelewał się podczas ulew.

Jako zamiennik wielu właścicieli wybiera systemy z tworzywa, lżejsze i odporne na korozję. W kategorii rynny tworzywowe z kompletem złączek i uchwytów można dobrać elementy do istniejącego dachu. Przy wymianie warto też ponownie przeliczyć rury spustowe i złączki, o czym piszemy w poradniku o tym, jak dobrać rury spustowe i złączki do systemu rynnowego.

Bezpieczeństwo przy pracy na wysokości

• Pracuj z drabiny ustawionej na stabilnym podłożu, zabezpieczonej przed przesunięciem, albo z rusztowania.
• Nie stawaj na rynnie ani nie opieraj o nią drabiny, bo osłabione blachy łatwo się wyginają.
• Uważaj na przewody elektryczne i anteny przy krawędzi dachu.
• Przy wysokich budynkach zleć prace firmie z odpowiednim sprzętem.

Renowację najlepiej zaplanować na późną wiosnę lub wczesną jesień, gdy jest ciepło i sucho, a rynny nie są jeszcze zasypane liśćmi. Rynny odnowione na czas, zanim rdza przejdzie przez blachę, mogą służyć jeszcze wiele lat. Najważniejsze są regularne przeglądy i czyszczenie co najmniej raz w roku, najlepiej jesienią po opadnięciu liści.