Przejdź do treści

Jak bezpiecznie usunąć lód i sople z rynien bez uszkodzenia orynnowania

Memex Rynny i odwodnienie

Sople lodu zwisające z krawędzi dachu nad rynną i rurą spustową domu

Zimą na krawędziach dachów regularnie pojawiają się sople, a rynny wypełniają się lodem. Wyglądają malowniczo, ale niosą realne zagrożenie. Odrywające się sople mogą zranić przechodniów, a ciężar lodu wygina haki, rozszczelnia złącza i potrafi zerwać całą rynnę. Usuwanie lodu wymaga ostrożności, bo nieumiejętne rozbijanie kończy się zwykle uszkodzeniem orynnowania i pokrycia dachu.

Dlaczego powstają sople i lód w rynnach

Sople tworzą się, gdy śnieg na dachu topnieje, a woda spływa na zimną krawędź okapu i tam zamarza. Proces najczęściej zachodzi przy dodatnich temperaturach w dzień i mrozie w nocy.

  • Ciepło uciekające przez dach. Słabo ocieplone poddasze ogrzewa połać od spodu, śnieg topnieje nawet przy mrozie, a woda zamarza na zimnym okapie.
  • Zatkane rynny i rury spustowe. Woda nie ma ujścia, stoi w rynnie i zamarza, a kolejne porcje przelewają się przez krawędź.
  • Nasłonecznienie. Na południowych połaciach śnieg topnieje szybciej niż na północnych, a woda zamarza w zacienionej rynnie.
  • Brak spadku rynny. W zagłębieniach woda zbiera się i zamarza, tworząc grube bryły lodu.

Czego nie robić przy usuwaniu lodu

Najczęstsze uszkodzenia rynien zimą powstają nie przez sam lód, lecz przez sposób jego usuwania.

  • Nie rozbijaj lodu w rynnie młotkiem, siekierą ani łomem. Rynna z tworzywa pęka na mrozie, a stalowa się wgniata i traci powłokę.
  • Nie używaj palnika gazowego ani opalarki do roztapiania lodu. Łatwo przegrzać tworzywo, uszkodzić powłokę stali lub zapalić elementy dachu.
  • Nie wieszaj się na rynnie ani nie opieraj o nią drabiny bez specjalnego wspornika.
  • Nie zrzucaj dużych brył śniegu z dachu bez zabezpieczenia terenu pod okapem.
  • Nie sypi soli do rynien. Przyspiesza korozję stali i blach, a solanka spływa na elewację i rośliny.

Wielu właścicieli domów próbuje też skuwać lód z dachu, wchodząc na połać. Zimą to jedna z najczęstszych przyczyn upadków z wysokości. Oblodzone pokrycie jest śliskie nawet w obuwiu z twardą podeszwą, a ciężki śnieg potrafi zsunąć się nagle całą warstwą. Prace na dachu zimą powinny wykonywać osoby z odpowiednim sprzętem asekuracyjnym.

Jak bezpiecznie usuwać sople i lód

  1. Wyznacz i zabezpiecz strefę pod okapem taśmą, tak by nikt nie przechodził pod dachem w trakcie prac.
  2. Sople strącaj z ziemi, długim drążkiem z miękką końcówką, uderzając w ich nasadę lekko i z boku, nie w samą rynnę.
  3. Śnieg z krawędzi dachu zgarniaj grabiami do śniegu z długim trzonkiem, nie zbliżając się do pokrycia i nie rysując go metalowym narzędziem.
  4. Lód w rynnie możesz roztopić, wlewając powoli ciepłą, ale nie wrzącą wodę od strony leja spustowego, tak by miała ujście.
  5. Gdy prace wymagają wejścia na wysokość, skorzystaj z firmy dysponującej podnośnikiem i odpowiednim zabezpieczeniem.

Właściciel lub zarządca budynku ma obowiązek usuwać sople i nawisy śnieżne zagrażające przechodniom. Przy budynkach przy chodnikach warto robić to regularnie po każdej odwilży.

Po odwilży warto sprawdzić, czy woda z rury spustowej ma swobodny odpływ przy gruncie. Zamarznięty wylot w kolanie u dołu rury powoduje, że kolejne porcje wody cofają się do góry i zamarzają w całej rurze. Wylot rury nie powinien kończyć się tuż nad betonową opaską, na której woda tworzy lodowisko, tylko w osadniku, kanalizacji deszczowej lub na rynience odprowadzającej wodę dalej od budynku.

Przy dachach z dużym nawisem śnieżnym pomocny jest też grabiak do śniegu z długim trzonkiem i miękką krawędzią. Pozwala zgarnąć pas śniegu przy okapie z poziomu ziemi, zanim zamieni się w lód. Zgarnia się tylko dolny fragment połaci, ostrożnie, bez zdzierania pokrycia.

Przewody grzejne i inne sposoby zapobiegania

Skutecznym sposobem ograniczenia lodu jest system grzewczy w rynnach i rurach spustowych. Przewody grzejne układa się w rynnie i wprowadza do rury spustowej, a sterownik z czujnikiem temperatury i wilgoci włącza je tylko wtedy, gdy jest to potrzebne.

RozwiązanieDziałanie
Przewody grzejne w rynnie i rurze spustowejUtrzymują drożny kanał dla wody z topniejącego śniegu
Śniegołapy na dachuZatrzymują zsuwający się śnieg, chroniąc rynnę przed zerwaniem
Lepsze ocieplenie poddaszaOgranicza topnienie śniegu od spodu i powstawanie sopli
Czyszczenie rynien jesieniąZapewnia ujście dla wody, która inaczej zamarza w rynnie

Przewody samoregulujące zmieniają moc grzania w zależności od temperatury, co zmniejsza zużycie energii. Instalację powinien wykonać elektryk, z zabezpieczeniem różnicowoprądowym i sterownikiem. Gotowe przewody i maty znajdziesz w kategorii przewody grzejne do rynien i rur spustowych. Gdy system już działa, a lód mimo to się pojawia, pomocny będzie tekst o tym, jak rozwiązać problem nieprawidłowego działania systemu przeciwoblodzeniowego.

Kontrola orynnowania po zimie

Wiosną warto obejrzeć rynny i rury spustowe. Lód potrafi rozsunąć złącza, wygiąć haki i spowodować przecieki, które latem są niewidoczne, a szkodzą elewacji i fundamentom. Szczególną uwagę zwróć na złącza rury spustowej, o czym piszemy w tekście o tym, jak rozpoznać, czy cieknąca rura spustowa grozi zalaniem fundamentów. Przy starych rynnach stalowych po zimie często potrzebne jest też odnowienie powłoki, co opisujemy w poradniku o tym, jak odnowić i zabezpieczyć przed korozją stare rynny stalowe.

Sople i lód w rynnach trzeba usuwać ostrożnie, z ziemi lub z odpowiedniego sprzętu, bez rozbijania rynny i bez ognia. W dłuższej perspektywie najwięcej dają czyste rynny, przewody grzejne, śniegołapy i dobre ocieplenie dachu, które ograniczają powstawanie lodu u źródła.

Przeczytaj także