Jak naprawić odcinek starej kanalizacji zewnętrznej bez wymiany całego przyłącza
Uszkodzony fragment starej kanalizacji zewnętrznej wycina się i zastępuje krótkim odcinkiem rury z PVC lub PP, a oba końce łączy ze starym przewodem złączkami przejściowymi dopasowanymi do średnicy zewnętrznej starej rury. Całe przyłącze wymienia się dopiero wtedy, gdy inspekcja kamerą pokaże uszkodzenia na wielu odcinkach.
W wielu domach z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych przyłącza wykonano z rur kamionkowych, betonowych lub żeliwnych. Po kilkudziesięciu latach typowe usterki to pęknięte kielichy, przesunięte złącza, do których wrastają korzenie, oraz odcinki, które osiadły i tworzą zastoiska. Często jednak reszta rury jest w niezłym stanie i lokalna naprawa wystarcza na kolejne lata.
Od czego zacząć diagnozę
Zanim rozkopie się podwórko, warto zlecić inspekcję kamerą. Pozwala ona ustalić dokładne miejsce uszkodzenia, jego rodzaj i to, czy problem jest jeden, czy jest ich kilka. Kamera pokaże też materiał rury i przybliżoną średnicę, co ułatwi zakup części przed rozkopaniem wykopu. Bez tej wiedzy łatwo trafić na sytuację, w której wykop jest gotowy, a złączka nie pasuje do starej rury.
Jeśli kanał jest drożny, a uszkodzenia są niewielkie, alternatywą dla wykopu bywa renowacja bezwykopowa, na przykład wkład utwardzany na miejscu. To jednak zadanie dla wyspecjalizowanej firmy. Przy przyłączu domowym z jednym pękniętym miejscem tańsza i prostsza jest zwykle naprawa punktowa w wykopie.
Wymiana odcinka krok po kroku
- Odkop rurę na długości większej niż uszkodzenie, z zapasem po obu stronach na złączki i swobodną pracę.
- Wytnij uszkodzony fragment piłą do kamionki lub tarczą diamentową, tak aby końce starej rury były proste i bez pęknięć.
- Zmierz średnicę zewnętrzną starej rury w kilku miejscach, bo kamionka i beton bywają owalne.
- Dobierz złączki przejściowe na obie strony oraz odcinek nowej rury o średnicy wewnętrznej nie mniejszej niż w starym kanale.
- Ułóż nowy odcinek na zagęszczonej podsypce piaskowej, z zachowaniem spadku zgodnego z resztą przewodu.
- Po zaciśnięciu opasek sprawdź szczelność przepuszczając wodę, a dopiero potem obsyp rurę piaskiem i zagęść warstwami.
Najczęstszym błędem jest ułożenie nowego odcinka na gruzie lub nierównym dnie wykopu. Rura z tworzywa jest elastyczna, ale bez równego podparcia ugina się pod ciężarem gruntu, a w miejscu ugięcia zbierają się osady.
Kształtki i złączki do łączenia różnych materiałów
Do łączenia rur o różnych średnicach zewnętrznych i z różnych materiałów stosuje się złączki z elastomeru lub z gumowym płaszczem i opaskami ze stali nierdzewnej. Zakres zaciśnięcia takiej złączki pozwala pokryć kilka milimetrów różnicy średnic, co wystarcza przy owalnej kamionce. W praktyce złączki kanalizacyjne dobiera się według zakresu średnic podanego na opasce, nie według nominalnej średnicy rury.
Jeżeli w naprawianym miejscu trzeba zmienić kierunek, ominąć przeszkodę lub dodać odgałęzienie, potrzebne są kolana i trójniki z kielichem i uszczelką. W naprawach starej sieci przydają się też nasuwki i mufy dwukielichowe, które pozwalają wstawić odcinek bez rozsuwania istniejących rur. Na budowie takie elementy nazywa się często ogólnie, a w zapytaniach do hurtowni pojawia się określenie kształtki renowacyjne, choć w katalogach są to zwykle gładkie kształtki kanalizacyjne PVC lub PP z kielichami.
| Element | Do czego służy | Uwaga przy montażu |
|---|---|---|
| Złączka przejściowa z opaskami | Połączenie rury z tworzywa z kamionką, betonem lub żeliwem | Dobierana do rzeczywistej średnicy zewnętrznej, opaski dokręcane równomiernie |
| Mufa dwukielichowa (nasuwka) | Wstawienie odcinka między dwie rury z tworzywa | Nasuwana w całości na rurę przed ułożeniem odcinka, potem przesuwana na złącze |
| Kolano 15 lub 30 stopni | Korekta przebiegu i ominięcie przeszkody | Unikaj kolan 90 stopni w kanalizacji grawitacyjnej |
| Trójnik z kielichem | Nowe włączenie, na przykład rury spustowej | Włączenie od góry lub z boku, nigdy od spodu rury |
Kiedy naprawa nie ma sensu
Naprawa punktowa przestaje się opłacać, gdy kamera pokazuje uszkodzenia co kilka metrów, rura ma przeciwspadki na długich odcinkach albo jej przekrój jest wyraźnie zdeformowany. W takim przypadku każda naprawa przesuwa problem do kolejnego złącza. Lepiej wtedy zaplanować wymianę całego przyłącza, zwłaszcza jeśli przy okazji planuje się inne prace ziemne, na przykład drenaż czy nowe podjazdy.
Naprawy odwodnienia na obiektach inżynierskich
Podobna logika dotyczy odwodnienia kładek, wiaduktów i małych mostów na drogach lokalnych. Tam również rzadko wymienia się wszystko naraz, a częściej uszkodzone elementy. Na pomoście wodę zbierają wpusty mostowe osadzone w płycie, z których woda spływa rurami odprowadzającymi do kolektora lub na skarpę. Przy remoncie nawierzchni wymienia się zwykle sam wpust i jego połączenie z izolacją pomostu, a rury odprowadzające tylko wtedy, gdy są pęknięte lub zatkane. Ważne jest szczelne połączenie wpustu z izolacją, bo woda przeciekająca obok wpustu niszczy beton płyty szybciej niż sama woda opadowa.
Przeczytaj także
Czy studzienka z tworzywa sztucznego wytrzyma nacisk gruntu i ruch samochodów
Studzienki z PP i PE zastąpiły beton w większości przyłączy domowych.
Czytaj więcej: Czy studzienka z tworzywa sztucznego wytrzyma nacisk gruntu i ruch samochodówJak wybrać odpowiednią studzienkę kanalizacyjną do swojej instalacji
Studzienki kanalizacyjne to elementy infrastruktury odprowadzającej wodę i ścieki.
Czytaj więcej: Jak wybrać odpowiednią studzienkę kanalizacyjną do swojej instalacjiDrzwiczki rewizyjne: wymiary i dostęp do instalacji
Drzwiczki rewizyjne to elementy budowlane montowane w ścianach, sufitach lub podłogach.
Czytaj więcej: Drzwiczki rewizyjne: wymiary i dostęp do instalacjiRura kanalizacyjna: oznaczenia SN, średnice i zastosowania
Wybór właściwej rury kanalizacyjnej to jedna z ważniejszych decyzji podczas budowy lub remontu…
Czytaj więcej: Rura kanalizacyjna: oznaczenia SN, średnice i zastosowania