Przejdź do treści

Jak wymienić pompę obiegową centralnego ogrzewania bez spuszczania wody z całej instalacji

Memex Ogrzewanie i energia

Żeliwny grzejnik centralnego ogrzewania w pokoju, zasilany przez pompę obiegową

Pompa obiegowa pracuje przez cały sezon grzewczy, a w wielu domach przez cały rok. Po kilku lub kilkunastu latach łożyska się zużywają, wirnik zarasta osadem, a sterowanie przestaje działać. Objawy to szum, buczenie, nierówne grzanie grzejników albo całkowity brak obiegu mimo pracy kotła. Sama wymiana pompy jest prosta, o ile instalacja ma zawory odcinające po obu stronach. Wtedy spuszcza się tylko kilka szklanek wody, a nie całą zawartość instalacji.

Czy to na pewno pompa

Zanim kupisz nową pompę, upewnij się, że problem nie leży gdzie indziej. Podobne objawy daje zapowietrzona instalacja, zamknięty zawór, zatkany filtr siatkowy albo uszkodzony sterownik kotła. Pomocny będzie tekst o tym, jak sprawdzić, czy przyczyną braku ogrzewania jest pompa, czy zapowietrzony grzejnik.

  • Pompa zasilana, ale korpus zimny i cichy, to często zablokowany wirnik po letnim postoju.
  • Głośny szum i grzechotanie przy pracy wskazują na zużyte łożyska lub powietrze w pompie.
  • Pompa elektroniczna z diodą sygnalizującą błąd sama informuje o usterce, a jej znaczenie opisuje instrukcja.

Zablokowany wirnik w starszych pompach można czasem uruchomić, odkręcając śrubę odpowietrzającą na czole silnika i obracając wałek śrubokrętem. Jeśli pompa po tym zabiegu pracuje cicho, wymiana może nie być konieczna.

Warto też sprawdzić, czy pompa w ogóle dostaje zasilanie. W wielu kotłach pompa jest sterowana przez sterownik kotła i załącza się tylko przy zapotrzebowaniu na ciepło. Jeśli termostat pokojowy nie wysyła sygnału, pompa stoi, choć jest sprawna. Pomiar napięcia na zaciskach pompy podczas pracy kotła rozwiewa wątpliwości, ale powinien go wykonać ktoś, kto potrafi bezpiecznie pracować przy instalacji elektrycznej.

Dobór nowej pompy

Najprościej wymienić pompę na model o tych samych wymiarach montażowych i podobnych parametrach. Przed zakupem spisz dane z tabliczki starej pompy.

ParametrCo sprawdzić
Długość zabudowyNajczęściej 130 lub 180 mm, mierzona między powierzchniami uszczelek
PrzyłączeŚrednica gwintu śrubunków, zwykle 1 cal lub 6/4 cala
Wysokość podnoszeniaNa przykład 4, 6 lub 8 m, decyduje o tym, czy pompa przepchnie wodę przez całą instalację
ZastosowaniePompa do c.o. różni się od pompy cyrkulacyjnej do ciepłej wody użytkowej, która ma korpus z brązu lub stali nierdzewnej

Nowoczesne pompy elektroniczne same dostosowują pracę do zapotrzebowania i zużywają wyraźnie mniej prądu niż stare pompy trójbiegowe. W instalacji z zaworami termostatycznymi warto wybrać tryb stałego lub proporcjonalnego ciśnienia, zgodnie z zaleceniem producenta. Szeroki wybór znajdziesz w kategorii pompy obiegowe do centralnego ogrzewania.

Przy kotłach gazowych z wbudowaną pompą sytuacja jest inna. Pompa znajduje się wewnątrz obudowy, często jest zintegrowana z blokiem hydraulicznym, a jej wymianę wykonuje serwis producenta z oryginalną częścią. Opisana niżej procedura dotyczy pomp montowanych na rurach, najczęściej przy kotłach na paliwo stałe, kotłach jednofunkcyjnych z osobną grupą pompową oraz w instalacjach z rozdzielaczem.

Wymiana krok po kroku

  1. Wyłącz kocioł i pompę, a następnie odłącz zasilanie pompy w rozdzielnicy lub wyciągnij wtyczkę. Odczekaj, aż woda w instalacji ostygnie.
  2. Zamknij zawory kulowe przed pompą i za nią. Jeśli ich nie ma, wymiana wymaga spuszczenia wody przynajmniej z części instalacji, a przy okazji warto je zamontować.
  3. Podstaw miskę i ręczniki. Poluzuj śrubunki i pozwól spłynąć wodzie z odciętego odcinka.
  4. Zdejmij starą pompę, wyjmij stare uszczelki i oczyść powierzchnie przylgowe śrubunków.
  5. Załóż nowe uszczelki, najlepiej dołączone do pompy, i wstaw nową pompę. Strzałka na korpusie musi wskazywać kierunek przepływu wody, zgodny z poprzednią pompą.
  6. Ustaw silnik tak, by wałek był poziomo, a puszka elektryczna nie znajdowała się pod spodem, gdzie może spływać na nią woda.
  7. Dokręć śrubunki z wyczuciem i podłącz przewód zgodnie z instrukcją, z żyłą ochronną.

Napełnienie, odpowietrzenie i kontrola

Po zamontowaniu otwieraj zawory powoli, najpierw jeden, potem drugi, obserwując śrubunki. Woda wypełni korpus pompy, a powietrze trzeba z niej usunąć.

  • Pompy z funkcją odpowietrzania uruchamia się w specjalnym trybie na kilka minut. W starszych modelach wystarczy na chwilę odkręcić śrubę na czole silnika, aż pojawi się woda.
  • Sprawdź ciśnienie na manometrze kotła. Jeśli spadło poniżej zalecanego, zwykle 1-1,5 bara w domu jednorodzinnym, uzupełnij wodę.
  • Uruchom kocioł i po kilkunastu minutach odpowietrz najwyżej położone grzejniki.
  • Po dniu pracy jeszcze raz sprawdź połączenia i ciśnienie.

Jeśli po wymianie pompy niektóre grzejniki nadal grzeją słabiej, przyczyną może być brak regulacji instalacji lub źle dobrane zawory. O tym piszemy w tekście o tym, jak dobrać zawory do grzejników i uniknąć błędów montażowych.

Pierwsze dni po wymianie warto poświęcić na obserwację. Nowa pompa elektroniczna pracuje zwykle ciszej niż stara, a w instalacji mogą jeszcze krążyć pęcherzyki powietrza, które słychać jako szum w grzejnikach. Po kilku cyklach grzania powietrze zbiera się w najwyższych punktach i można je usunąć odpowietrznikami. Jeśli pompa ma kilka trybów pracy, zacznij od ustawienia zalecanego przez producenta dla instalacji grzejnikowej i zmieniaj je dopiero wtedy, gdy któreś pomieszczenie wyraźnie nie dogrzewa.

Najczęstsze błędy

  • Montaż pompy odwrotnie do kierunku przepływu.
  • Ponowne użycie starych, spłaszczonych uszczelek.
  • Puszka elektryczna skierowana w dół, narażona na skropliny.
  • Uruchomienie pompy na sucho, bez napełnienia i odpowietrzenia.
  • Wybór pompy o zbyt małej wysokości podnoszenia do dużej instalacji.

Warto też zwrócić uwagę na stan wody w instalacji. Jeśli ze starej pompy wypłynęła czarna, mętna woda z drobinami, w instalacji krąży szlam. Nowa pompa elektroniczna jest na niego wrażliwsza niż stara, dlatego dobrze rozważyć filtr magnetyczny na powrocie do kotła i przepłukanie instalacji.

Wymiana pompy obiegowej z zaworami odcinającymi zajmuje zwykle godzinę i nie wymaga spuszczania wody z grzejników. Wystarczy dobrać pompę o właściwej długości i parametrach, pilnować kierunku przepływu i dokładnie odpowietrzyć ją po montażu, a ogrzewanie wróci do normalnej pracy.

Przeczytaj także